Dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung gần 1 năm vừa qua đã phát triển vô cùng nhanh chóng, với sự tham gia của hàng vô số người tiêu dùng và hàng trăm nhà cung cấp dịch vụ. Bên cạnh những mặt tốt thì thời gian gần đây Loại hình thương mại điện tử mua chung đã bắt đầu xuất hiện nhiều vấn đề.

Bùng nổ mạng lưới mua chung

Dù mới chỉ xuất hiện tại thị trường Việt Nam hơn một năm qua, mô hình mua chung (Groupon) đã tăng trưởng cực kỳ nhanh chóng với sự ra đời của hàng trăm trang web như VNdoan.com, Nhommua.com, Cungmua.com, Deal.zing.vn…, vận hành chủ yếu tại các thành phố có quy mô lớn như: Sài Gòn, Hà Nội và Đà Nẵng. Ðặc trưng của dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung là một nhóm người cùng đăng ký mua một loại sản phẩm qua một trung gian (thông thường là các website) trong 1 thời gian nhất định để được mua mức giá thấp. Mức giảm giá các dịch vụ thường từ 20% đến 90%, nhiều sản phẩm và dịch vụ có thể giảm đến 96%. Những sản phẩm được rao bán rất đa dạng và phong phú như: tua du lịch, khóa học, thời trang, suất ăn… Theo số liệu được đưa ra tại trang web mua chung hàng đầu Việt Nam muachung.vn, tổng dịch vụ và sản phẩm bán ra đã chạm mức gần 121 tỷ đồng thông qua hình thức mua chung và tổng số tiền người mua hàng đã được lợi là hơn 61 tỷ đồng. Trung bình mỗi ngày, 1 trang web có ít nhất là một dịch vụ mới được rao bán.

Không ít người đã nhiễm sở thích “rình rập” phiếu giảm giá để không bỏ qua những cơ hội mua hàng hấp dẫn. Bà Hồ Thị Lan (phố Hai Bà Trưng, quận Hoàn Kiếm) chia sẻ: “Từ khi được biết đến dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung, gần như ngày nào tôi cũng phải truy cập vào các trang ấy một lượt xem có sản phẩm gì hay, chiết khấu nhiều để mua sắm. Chị em làm cùng cũng hay rủ nhau mua coupon để đi ăn nhậu chung, rất tiết kiệm”.

Người tiêu dùng có nhu cầu mua chung phải hoàn thành các thủ tục đăng ký mua, cho đến lúc đủ số người cần thiết sẽ được website trung gian cung cấp các phiếu giảm giá rồi thanh toán với website trung gian qua một số hình thức như bằng tiền mặt, thẻ mua hàng (do doanh nghiệp trung gian phát hành), hoặc qua thẻ ATM… Người mua đem các coupon này đến điểm bán hàng sẽ được hưởng dịch vụ hoặc sản phẩm đó. Với loại hình thương mại điện tử mua chung, người tiêu dùng được nhận mức giá ưu đãi, giảm thời gian và công sức đi lại, được tìm hiểu nhiều thông tin chi tiết về sản phẩm qua website trung gian… Chỉ riêng tỉ lệ giảm giá lớn đã đủ quyến rũ nhiều người mua, nhất là các bạn sinh viên và nhân viên công sở, trong thời buổi nhiều mặt hàng tăng giá như hiện nay. Với những dịch vụ hay sản phẩm thú vị, nhiều khách hàng lùng mua, chuyện bán ra hàng nghìn phiếu giảm giá chỉ diễn ra trong vài ngày và nhanh chóng được đặt thông báo hết hàng. Chẳng hạn như phiếu giảm giá vui chơi tại vườn Mù Căng Chải với tỉ lệ chiết khấu giảm 55% tại trang Mua Chung, chỉ trong hơn ba giờ đã có 3.000 người đặt mua.

Mua chung: Tiền nào của ấy?

Tuy nhiên, sau một thời gian phát triển nóng, loại hình thương mại điện tử mua chung này nhận được nhiều lời chê trách từ người mua. Trên các site mua chung, rất nhiều người mua càm ràm về sự chậm trễ khi giao coupon. Dù theo quy định, các coupon được giao trong vòng bốn mươi tám giờ sau khi người tiêu dùng đặt mua nhưng sự chậm trễ vẫn thường xảy ra. Phía công ty trung gian biện hộ rằng, do số lượng người mua đặt quá đông trong 1 khoảng thời gian rất ngắn, do đó nhân viên chuyển voucher chẳng phục vụ kịp. Ở một phương diện khác, thái độ phục vụ khách dùng coupon của bên cung cấp sản phẩm cũng làm cho không ít người mua khó chịu.

Ông Hoàng Duy Trọng (ở phố Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm) chán ngán: “1 lần tui mua hai voucher mua chung ở một tiệm lẩu. Khi vừa đặt chân đến quán, người phục vụ rất đon đả chào đón, nhưng khi tôi đưa voucher ra thì chúng nó thay đổi hẳn thái độ, phục vụ hời hợt, đồ ăn thức uống thì lèo tèo, chẳng giống như ảnh đăng trên website mua chung”. Bác Lê (20 tuổi, ở đường Lò Ðúc, quận Hai Bà Trưng) bức xúc kể lại: “Tôi mua chung voucher spa giảm giá. Bọn họ yêu cầu a lô book trước. Tôi gọi và bọn họ hẹn nửa tháng sau mới đến lượt vì tiệm đông khách. Nhưng một người bạn của tôi có đến đó thì kể lại, cửa hàng vắng như chùa Bà Đanh, nhân viên lắm đứa ngồi chơi suông”. Ngoài ra nhiều dịch vụ còn bị đưa giá lên cao chất ngất, nên sau khi giảm vẫn tương đương hoặc chỉ giảm tí tẹo so với giá trị thực của sản phẩm. Một số người tiêu dùng nhận xét, đây là một “chiêu” lừa người mua, để hấp dẫn khách của các công ty làm ăn chụp giựt qua các trang mua chung.

Phía website mua chung cho biết, trước thời điểm bán coupon cho người tiêu dùng, nhân viên của họ đã kiểm tra chất lượng sản phẩm và dịch vụ và giá thị trường để đem lại cho người tiêu dùng thông tin chân thực nhất. Tuy nhiên, việc kiểm soát các sản phẩm của nhà cung cấp là rất khó đối với site trung gian. Ngoài ra, một số doanh nghiệp trung gian muốn có thêm nhiều đối tác nên đã “nhắm mắt làm ngơ” và làm ẩu trong quá trình giao dịch với đối tác. Kẻ thiệt hại trước tiên là khách hàng voucher. Tuy thế về lâu dài, việc đó lại tác động đến chính uy tín của doanh nghiệp mua chung và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.

Dù mua chung là một dịch vụ tiên tiến, mới lạ, nhiều thế mạnh và là xu hướng phát triển không thể đảo ngược, nhưng nếu không thể giữ được sự tín nhiệm của khách hàng thì rất khó phát triển lâu dài. Do đó, trong quá trình thực hiện, cả phía doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, doanh nghiệp mua chung và khách hàng phải cân bằng được lợi ích giữa các bên. Về phía người tiêu dùng, khi mua chung nên chọn lựa site mua chung có uy tín cao, rà soát kỹ các quy định, lợi ích và giới hạn khi tham gia chương trình. Nhà cung cấp sản phẩm, phải tôn trọng khách hàng và phục vụ khách hàng theo các điều kiện đã cam kết.

Tôi đang viết các bài blog về thị trường mua chung ở Việt Nam Nếu các đằng ấy quan tâm có thể đọc tại link bên dưới:

Mua chung có làm bạn hài lòng?